______________

For comments and suggestions:

Email us at feedback@insidemindanao.com

or send us a message thru our MESSAGE TO THE EDITOR portion on our homepage

______________

First Posted on Inside Mindanao: September 26, 2007

Hangyo sa pagbalik sa yutang kabilin
By Rosemarie Laurente-Velez
and Mark Anthony Velez

DON CARLOS, BUKIDNON—Nanawagan ang kaliwatan sa Daguiwaas nga unta ang yutang kabilin sa ilang katigulangan ibalik na kanila.

Sa pakighinabi kang Datu Balabagan Jovito Daguiwaas, Datu Maya Jose Arances, ug Datu Alpatah Andatu-an—mga lideres ug supporters sa Daguiwaas clan—naghangyo sila nga unta ang yutang kabilin sa katigulangan mahatag na kay aduna na kini court decision.

Niadtong May 25, 1988 sa kasong Datu Piang Santos Daguiwaas, et.al. versus Bukidnon Farms, Inc., ang Commission on the Settlement of Land Problems (COSLAP) nag-desisyon pabor kang Datu Piang Santos Daguiwaas nga tipik sa farmholdings sa Bukidnon Farms, Inc. nga mukabat sa 1,600 hectares sa Don Carlos, Bukidnon yutang kabilin sa kaliwatan ni Datu Piang Santos Daguiwaas.

Kaniadtong August 30, 1989, nag-desisyon sa katapusan ang Supreme Court nga uyon kini sa desisyon sa COSLAP nga tipik sa farmholdings sa Bukidnon Farms, Inc. yutang kabilin sa kaliwatan ni Datu Piang Santos Daguiwaas.

Sigon sa pamahayag ni Datu Balabagan, 57 na ka installation ang nahitabo para makabalik ang Daguiwaas clan sa yutang kabilin nila. Ingon pa niya ihatud lang sila ug usa ka oras ug biyaan na dayon sila sa Sheriff ug uban nga mga police.

“Unsay nahitabo? Pamusilon mi atong mga goons... nga buot pud muilog sa among kadaugan. Kining dapita (sa pagkuha balik sa yutang kabilin), 37 na ang nangamatay nga sakop sa Daguiwaas clan, ” nagkanayon si Datu Balabagan.

“Tinuod man adunay issuance sa CLOA (Certificate of Land Ownership Awards gikan sa Department of Agrarian Reform) dinhi sa maong teritoryo nga gidag-an sa among amahan (Datu Piang Santos Daguiwaas). Pero ulahi ang pag-issue sa CLOA, una and pagdaug ni Datu Piang Daguiwaas (sa korte), ” nagkanayon si Datu Balabagan.

Ingon ni Datu Ayaman Tony Velez, nakatabang ug dako ang Bantay Ceasefire nga programa sa Mindanao People's Caucus (MPC) kay kini nga grupo ang nagpasabot sa Department of Agrarian Reform, Philippine National Police, ug Department of Environment ang Natural Resources sa panginahanglan sa Daguiwaas clan nga mahatag kanila ang yutang kabilin nila.

Sumala kang Mary Jane Daguiwaas-Salceda, ang pinaka-ulahing pagsulod nila sa lugar nga ilang gi-claim kaniadtong December 2006. Ingon niya, ang mga lalaki sa Daguiwaas Clan misulod niadtong December 25, 2006 ug ang mga babae, misulod niadtong December 26, 2006.

Ubay-ubay na ka pamilya sa Daguiwaas clan ug mga supporters ang nag-okupar sa pipila ka hectarya nga ilang gi-claim (sa Barangay San Nicolas, Don Carlos), busa nagahangyu si Mary Jane nga unta masuportahan sila sa bugas ug tambal kay daghan nay nasakit sa ilang lugar. Nagahangyo usab sila nga matukuran sila sa ilang lugar karon sa Day Care Center kay ultimo pagsulat sa ngalan, galisod ang uban.

Ang Sinangguyan/Norte Agrarian Reform Beneficiaries Association, grupo nga gitagaan ug CLOA sa yuta nga gi-claim usab sa Daguiwaas clan nag-file ug kaso batok sa Daguiwaas clan sa Department of Agrarian Reform Adjudication Board (DARAB).

Matod pa sa Sinangguyan/Norte Agrarian Reform Beneficiaries Association, ang Daguiwaas clan misolod, nag-okupar ug nag-kultibar sa luna nga akip sa ilang CLOA.

Si Jessie B. Rodrigo, ug mga kaubang adunay CLOA, nag-file usab ug kaso batok sa Daguiwaas clan sa DARAB. Sama sa kaso nga gi-file sa Sinangguyan/Norte Agrarian Reform Beneficiaries Association, gi-akosan ang Daguiwaas clan nga nag-okupar sa luna nga lakip sa ilang CLOA.

Sa duha ka kaso nga gi-file, nag-desisyon ang DARAB nga ang ilang ahensiya walay “jurisdiction” niini.

With reports from Ellen Red

END

BACK