______________

For comments and suggestions:

Email us at feedback@insidemindanao.com

or send us a message thru our MESSAGE TO THE EDITOR portion on our homepage

First Posted on Inside Mindanao: January 22, 2008

Dili makita nga pamaagi sa pag–ilog sa kayutaan sa tribung Manobo
By Benjie Pangambon

KIDAPAWAN CITY—Usa sa dili makita nga pamaagi sa pag-ilog ug pagsakmit sa kayutaan sa tribung Manobo, partikular sa barangay Manobisa, Magpet, Cotabato, mao ang ubos nga prisyo sa arkila sa kayutaan sa tribu.

Tungod kay ubos man kaayo ang prisyo sa pag–arkila sa mga yuta, dugang kalisod ang natagamtaman sa tribu.

Sa pikas bahin, kung organisado ang katawhang lumad, dili unta ang taga-gawas ang magbuot. Ang tribu unta ang magbuot kung pila ang prisyo sa kada hektarya, pila ka tuig ang kontrata sa pag–arkila.

Ang karon nga nahitabo, ang taga–gawas maoy nag–buot sa prisyo sa pag–arkila: Three Thousand Pesos kada hektarya, contract unom ka tuig, advance duha ka tuig, ug ang laing tinuig kada tuig na mahatag.

Sumala pa ni Datu Niopedel Umpan, “Kini nga sistema sa pag–arkila sa mga kayutaan isa siya sa kabahin sa pag–ilad sa katungod sa katawhang lumad, sa pagpahimulos sa katabunok sa kayutaan diha sulod sa teritoryo (sa tribu).”

Dugang pa ni Datu Eduardo Eknad, sa pagkakaron, aduna nay 60 ka hektarya sa barangay Manobisa ang na–arkilahan sa mga adunahan, partikular sa PNOC (Philippine National Oil Company), Banggoy Farm, ug uban pa.

Sumala pud ni Ninita Masaglang, “Kini nga sistema (sa pag-arkila), usa kini ka pamaagi nga ang usa ka mag–uuma himuong trabahante sa iyang kaugalingong yuta….”

END


BACK

NOTICE: Media organizations and cause-oriented groups worldwide can re-publish for free the materials online, provided the writers, photographers, and the publisher Inside Mindanao are correctly cited.